Bản PDF thiếu trang sách 262–263, gồm phần đầu mục 6.2.2.
Trang 282
Xem ảnh trang gốc
thông qua các thông tin từ thị trường của các tài sản tương tự, đó có thể là tỷ suất sinh lời trung bình của các loại tài sản đó trên thị trường theo phương pháp thống kê. Trong trường hợp ước tính giá trị đầu tu, tỷ suất chiết khẩu cần phản ánh tỷ lệ lợi nhuận kỳ vọng của nhà đầu tư cụ thể và rủi ro của khoản đầu tư này.
Tỷ suất chiết khẩu đối với dòng tiền được tạo ra bởi tài sản vô hình cần thẩm định giá thường cao hơn chi phí sử dụng vốn bình quân g gia quyền
(WACC) (do chứa dung nhiéu rủi ro hơn) và thấp hơn tỷ suất hoàn vốn nội bộ (RR). Đối với các tài sản vô hình cần thầm định giá có giá trị chiếm đa số trong tổng giá trị của doanh nghiệp đang sử dụng tài sản vô hình đó, thẩm
. định viên có thé cân nhắc sử dụng chi phí Sử dụng vốn bình quân gia quyền
(WACC) của doanh nghiệp dé làm tỷ suất chiết khấu.
Ngoài ra, mô hình định giá tài sản vốn (Capital Asset Pricing Model —
CAPM) cũng thường được áp dụng phổ biến để thẩm định giá tài sản vô hình.
6.3.1.2. Phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình
Phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình đặt ra giả định rằng tổ chức hoặc cá nhân sử dụng tài sản vô hình lại không sở hữu tài sản vô hình, nên phải trả tiền đề sử dụng nó. Vì vậy, phương pháp này tính giá trị tài sản vô hình thông qua việc tính các khoản tiền sử dụng tài sản vô hình tiết kiệm
- được nếu tổ chức hoặc cá nhân đó sở hữu tài sản vô hình.
Theo phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình, giá trị của tài sản vô hình được tính toán trên cơ sở giá trị hiện tại của dòng tiền sử dụng tài sản vô hình mà tổ chức, cá nhân nhận được khi cho phép sử dung tài sản vô. hình. Cũng có thể hiểu, phương pháp này được thực hiện bằng cách chiết khấu dòng tiền trong tương lai là khoản tiên sử dụng tải sản vô hình tiết kiệm được đã trừ thuế (nếu có).
Việc tính toán dòng tiền sử dụng tài sản vô hình, thuế, chỉ phí duy trì và các khoản chi phí hỗ trợ khác phải: nhất quán. Cụ thé, nếu tổ chức cá nhân sở hữu tai sản vô hình chịu trách nhiệm trả chi phí duy trì (ví dụ chi phí quảng cáo, hoặc chi phí nghiên cứu duy trì và phát triển), thì tiền sử dụng tài sản vô hình cũng như đòng tiền trả để được sử dụng tài sản vô hình cũng cần tính đến các chỉ phí này. Ngược lại, nếu chi phí duy trì không bao gồm trong tiền sử dụng tài sản vô hình, thì chi phí này cũng cần được loại bỏ khỏi dòng tiền trả để sử dụng tài sản vô hình.
282
a) Các thông tin cần có dé áp dụng Phương pháp tiền sử dung tài sân vô hình:
- Mức tiền sử dụng tài sản vô hình hoặc tỷ lệ tiền sử dụng tài sản vô hình được được xác định thông qua:
(i) Tỷ lệ tiền sử dụng tài sản vô hình của các tài sản vô hình so sánh hoặc tương đồng có giao dịch trên thị trường:
(ii) Việc chia tách lợi nhuận trong một giao dich giả định giữa người sẵn sàng nhượng quyền sử dụng tài sản vô hình cần thẩm định giá và người sẵn sàng nhận chuyền nhường quyền sử dụng tài sản vô hình cần thẩm định giá trong một giao dịch độc lập, khách quan.
- Các thông tin giao dịch của các tài sản tương tự về các quyền được luật pháp bảo hộ, các thông tin trên hợp đồng nhượng quyền sử dụng tài sản vô hình như tiền sử dụng tài sản vô hình, các chi phí yêu cầu phải bỏ ra dé duy trì (ví dụ như quảng cáo, nâng cấp sản phẩm, kiểm soát chất lượng), ngày sử dụng, ngày kết thúc hợp đồng nhượng quyền. ;
- Thu nhập từ việc được phép sử dung tai sản vô hình, chi phí marketing và các chi phí khác mà người được giao quyền sử dụng tài sản vô hình phải trả dé được sử dụng tài sản vô hình;
- Tỷ lệ lợi ích thuế giảm trừ do khấu hao tài sản vô hình theo mức tiền sử dung tài sản vô hình dự kiến (trên cơ sở quy định của pháp luật về thuế áp dụng trong trường hợp cụ thể);
- Tỷ suất chiết khẩu hoặc tỷ suất vốn hóa phù hợp đề chuyển đổi các khoản tiền sử dụng tài sản vô hình dự kiến phải trả về giá trị hiện tại.
- Các thông tin khác có liên quan đến việc áp dụng phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình.
b) Ước lượng tiền sử dung tài sản vô hình:
Mức tiền sử dụng tài sản vô hình có thể là:
(i) Mức tiền sử dụng tài sản vô hình thực tế mà người chủ tài sản vô hình có được nhờ chuyên giao quyên sử dụng tài sản vô hình;
(ii) Mức tiền sử dung tài sản vô hình giả định tức là khoản tiền người sử dụng giả thiết phải trả cho người chủ sở hữu tài sản vô hình. Mức tiền này được tính trên cơ sở mức tiền sử dụng tài sản vô hình của các tài sản vô
283
hình tương tự được giao dịch trên thị trường, hoặc được tính trên phần lợi nhuận của việc sử dụng tài sản vô hình mà người sử dụng tài sản vô hình sẵn sàng trả cho người sở hữu tài sản vô hình trong một giao dịch khách quan và độc lập.
Như vậy, tiền sử dụng tài sản vô hình (royalty) được ước lượng thông qua một số thông tin như:
- Chi phí đối với bên chuyền giao quyền sử dung tài sản vô hình dé chuyển giao tài sản vô hình được chuyển quyền sử dụng. Chi phí nay thường được sử dụng dé xác định mức tối thiểu của khoản tiền sử dụng tài sản vô hình. Chi phí đối với bên chuyển giao bao gồm chi phí để được công nhận và bảo hộ, chi phí quản lý, một phần chỉ phí tạo ra tài sản vô hình được chuyển quyền sử dụng căn cứ vào các yếu tố như mức độ chuyển giao, thời gian chuyên giao,...-
- Chi phí đối với bên được chuyền giao quyền sử dụng tài sản vô hình cần thẩm định giá dé có được quyền tương tự. Chi phí này thường được coi là chi phí tối đa chấp nhận được đối với bên được chuyển giao quyền sử dung tài sản vô hình. Chi phí để có quyền tương tự có thé là chi phí để có quyền sử dụng các tài sản vô hình thay thế, chi phí có được quyền sử dụng tài sản vô hình từ một nguồn cung cấp khác,...
- Tỷ lệ tiền sử dung tài sản vô hình do bên chuyển giao quyền sử dụng tài sản vô hình áp dụng đối với các giao dịch tương tự. Khi ước lượng tiền sử dụng tài sản vô hình từ các giao dịch tương tự cần cân nhắc điều chỉnh các yếu tố như: ngành kinh tế, loại hình công nghệ; thời gian chuyển quyền sử dụng tài sản vô hình; các quyền lợi kèm theo (như hỗ trợ về kỹ thuật, việc sử dụng nhãn hiệu, bí quyết liên quan); khu vực lãnh thổ được sử dụng tài sản vô hình; tỉnh trạng sử dụng của tài sản vô hình được chuyến giao quyền sử dụng:....
- Mức tỷ lệ tiền sử dụng tài sản vô hình đối với các giao dịch tương tự trong ngành kinh tế mà tài sản vô hình được sử dụng phổ biến; các thông tin giao dịch của các tài sản tương tự về các quyền được luật pháp bảo hộ, các thông tin trên hợp đồng nhượng quyền sử dụng tài sản vô hình như tiền sử dụng tài sản vô hình, các chi phí yêu cầu phải bỏ ra dé duy trì (ví dụ như quảng cáo, nâng cấp sản phẩm, kiểm soát chất lượng), ngày sử dụng, ngày kết thúc hợp đồng nhượng quyền;
284
- Mức ty lệ “tiêu chuẩn” về tiền sử dụng tài sản vô hình sau khi đã được điều chỉnh phù hợp với điều kiện cụ thể của hợp đồng chuyển giao quyền sử dụng;
- Giá trị kinh tế đồi với người được chuyển giao quyền sử dụng tài sản vô hình trên cơ sở lợi ích có được từ quyền sử dụng tài sản vô hình hay phần lợi nhuận của việc sử dụng tài sản vô hình mà người được chuyển giao tài sản vô hình sẵn sàng trả cho người chuyển giao tài sản vô hình trong một giao dịch khách quan và độc lập.
Ngoài ra, khi ước lượng tiền sử dụng tài sản vô hình, thẩm định viên cần cân nhắc các yếu tổ như mối quan hệ cạnh tranh giữa người chuyển giao và người được chuyền giao quyền sử dung 1 tài san vô hình, các rủi ro và chi phí gắn với việc chuyển giao, tuổi đời kỳ vọng của tài sản vô hình, tính độc quyền của tai sản vô hinh,... Tham định viên có thể tham khảo báo cáo tài: chính của doanh nghiệp sử dụng tài sản vô hình tương tự hoặc các tài liệu khác có liên quan dé thu thập thông tin.
c) Trường hợp áp dụng Phương pháp tiền sử dụng tài sin vô hình:
- Khi có thông tin, số liệu cần thiết về tiền sử dụng tài sản vô hình của các tai sản vô hình tương tự trên thi trường;
- Khi cần tính mức bồi thường thiệt hại trong trường hợp có tranh chấp;
- Có thể dùng làm một phương pháp bổ sung cho các phương pháp thẩm định giá khác..
63.13. Phương pháp Lợi nhuận vượt trội
Phương pháp lợi nhuận vượt trội (Premium Profits Method) ước tính . giá trị của tài sản vô hình trên cơ sở chênh lệch giữa các khoản lợi nhuận có được của một doanh nghiệp khi sử dụng và khi không sử dụng tài sản vô hình này. :
Trong phương pháp lợi nhuận vượt trội, giá trị tài sản vô hình được ước tính trên cơ sở chênh lệch giá trị hiện tại của hai dòng tiền chiết khấu trong trường hợp tài sản vô hình cần thẩm định giá được sử dụng dé tạo ra thu nhập vượt trội cho chủ thể và trong trường hợp chủ thể không sử dụng tài sản vô hình cần thẩm định giá.
285