: (2) Phân loại chi phí
Chi phí được doanh nghiệp sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau.
Do vay, trong sản xuất kinh doanh, tuỳ theo mục đích sử dụng mà chi phí được phân loại theo nhiều cách. Nhận định, hiểu cách phân loại và ứng xử của từng loại chi phí là chìa khoá của việc đưa ra quyết định đúng đắn trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
a— Phân loại chỉ phí theo chức năng hoạt động
Mục đích của cách phân loại theo chức năng hoạt động:
— Cho thấy vi trí, chức năng hoạt động của từng yếu tố chi phí trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh ở doanh nghiệp
~ Làm cơ sở để tính giá thành sai phẩm, tập hợp chi phí
- Cung cấp thông tin cho việc lập báo cáo tài chính
Sơ đồ phân loại chi phí theo chức năng hoạt động
Tổng chỉ phí
¥
ỷ | ỷ
Chi phí sản xuất CP ngoài sản xuất
(CP sản phẩm) (CP thời kỳ)
H ỷ } { |
cP cP GP* Gof - cP CP.
NVLTT. _NCTT SKC BH QLDN
CP ban đầu | CP chuyển đổi
Chỉ phí sản phẩm
Chi phí sản phẩm là những chi phí liên quan đến sản phẩm, có đặc điểm là khi sản phẩm xác định là đã tiêu thụ thì mới được bù đắp bằng doanh thu của sản phẩm đó. Chi phí sản phẩm gồm 3 bộ phận chi phí cấu thành nên, gồm:
239
- Chi phi nguyén vật liệu trực tiếp: Là chi phí của những loại nguyên vật liệu cấu thành nên sản phẩm, có giá trị và có thể xác định được một cách rõ ràng, tách biệt cho từng sản phẩm.
Ví dụ: Số mét vải dé may một cái aó
- Chi phí nhân công trực tiếp: Là chi phí thanh toán cho công nhân trực tiếp vận hành dây chuyền, máy móc sản xuất để tạo ra sản phẩm. Loại chi phí vậy có thé xác định rõ rằng, tách biệt cho ‘ting
sản phẩm
- Chi phi sản xuất chung: Hiểu một cách đơn giản, nó bao gồm tất cả các loại chi phí tạo ra sản phẩm ngoài chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp.
Ví dụ: Chi phí bảo trì máy móc
Chi phí sản xuất chung có các đặc điểm sau:
„ Bao gồm nhiều khoản mục chi phí khác nhau
= Các khoản mục chi phí có tính chất gián tiếp đối với sản phẩm nên không thể tính trực tiếp vào sản phẩm
= Cơ cấu chi phí sản xuất chung bao gồm cả biến phí, định phí, và chi phí hỗn hợp, trong đó định phí chiếm tỷ trọng cao nhất.
= Do có nhiều khoản mục chi phí nên chúng do nhiều bộ phận quản lý nên rất khó kiểm soát.
- Chi phí ban đầu: Bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp, thể hiện lượng hao phí cần thiết ban đầu dé san xuất san phẩm. Chi phí ban dau phan anh chi phi tiéng biét, cu thé của từng đơn vị sản phẩm mà ta có thể nhận diện được ngay trong quá trình sản xuất.
- Chi phí chuyén đổi: Bao gồm chi phí nhân công trực tiếp và chi phi sản xuất chung, thé hiện lượng hao phi cần thiết để biến nguyên vật liệu từ dạng thô sang dạng thành phẩm.
Chi phí ban đầu và chi phí chuyển đổi có tác dụng cung cấp thông tin cho việc lập kế hoạch sản xuất.
Chi phí ngoài sản xuất (Chỉ phí thời kỳ)
240
Tổng chỉ phí
LÔ Uị
Biến phí Định phí CP hỗn hợp
Biến phí Biến phí Địnhphí | | Địnhphí
tỷ lệ cấp bậc bắt buộc tuỳ ý
Biển phí
Biến phí là những khoản mục chi phí biến động tỷ lệ thuận với mức độ hoạt động. Biến phí khí tính cho một đơn vị thì nó ôn định, không thay đổi; khi không có hoạt động thì biến phí bằng 0.
Có 2 loại biến phí: v Biến phí tỷ lệ: Là những khoản biến phí quan hệ tuyến tính với mức độ hoạt động kinh doanh.
Chiphi 4
Biến phi ty lệ
>
Mức độ hoạt động
Vi dụ: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp v Biến phí cấp bậc: Là những khoản biến phí mà khi mức độ hoạt động kinh doanh vượt quá một mức độ nào đó thì chi phí mới biến động.
242