IRR cần
'- tìm
NPV >0
NPVị
r (lãi suất
NPV=0
NPV;
NPV<0
Trường hợp có nhiều dự án loại trừ nhau, dự án được lựa chọn là:
- Dự án có NPV dương, lớn nhất.
- Dựán có IRR lớn nhất.
Ưu điểm của phương pháp NPV là tính ra NPV theo số tiền cụ thé, cho thấy quy mô dự án.
Nhược điểm của NPV là phụ thuộc vào tỷ suất chiết khẩu được lựa chọn...
Ưu điểm của phương pháp IRR là độc lập, không phụ thuộc vào lãi. suất thị trường
Nhược điểm của IRR là không cho thấy quy mô dự án.
2.2.4. Cac cách tiếp cận và phýõng pháp thắm Định giá
Theo Từ điển Anh ngữ, “tiếp cận” (approach) là cách thức đi đến một ý kiến kết luận về một vấn đề cần nghiên cứu.Trong lĩnh vực thẩm định giátài sản trên thế giới, khu vực ASEAN và tại Việt Nam, các thẩm định
. viên sử dụng ba cách tiếp cận phố biến là:
I Cách tiếp cận từ thị trường.
Il. Cách tiếp cận từ chi phí.
II. Cách tiếp cận từ thu nhập.
IV. Kết hợp các cách tiếp cận
287
Thẩm định viên có thể lựa chọn một hoặc nhiều cách tiếp cận trong thẩm định giá một tài sản. Cách tiếp cận nào giúp khai thác tốt nhất, tối ưu những thông tim thẩm định giá đầu vào, sẽ được lựa chọn.
Mỗi cách tiếp cận có các phương pháp thẩm định giá khác nhau. Mục tiêu là là lựa chọn được cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá phù hợp nhất với mục đích thẳm định giá, loại hình giá tri can thẩm định trong những bối cảnh cụ thể. Không có duy nhất một phương pháp thẩm định giá nào phù hợp cho mọi tình huống thầm định.
Khi xem xét, đánh giá và lựa chọn cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá, thẩm định viên cần căn cứ vào những tiêu chí tối thiểu sau:
a. Sự phù hợp cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá “lựa chọn với loại hình giá trị và mục đích thầm định giá.
b. Những ưu điểm và nhược điểm của cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá lựa chọn.
c. Sự phù hợp cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá lựa chọn với bản chất tài sản cần thắm định.
d. Sự sẵn có những thông tin, số liệu đáng tin cậy để áp dụng phương pháp.
Trong một cuộc thẩm định giá cụ thể, thẩm định viên không bắt buộc phải áp dụng nhiều phương pháp khi đã có cơ sở chắc chắn rằng việc áp
. dụng một phương phápsẽ cho ra kết quả chính xác, đáng tin cậy.
Tuy nhién khi gap phai tinh huống không có đủ các thông tin, số liệu đầu vao đáng tin cậy khi áp dụng một phương pháp thì thẩm định viên cần xem xét, đánh giá và lựa chọn nhiều hơn một cách tiếp cận và một phương
_ -pháp đơn lẻ, để đi đi đến một mức giá chỉ dẫn, ước tính về giá trị của tài sản.
Khi áp dụng nhiều hơn một cách tiếp cận và một phương pháp thẩm định giá, hoặc trong cùng một cách tiếp cận, 4p dụng nhiều phương pháp, thẩm định viên cần có những đánh giá, phân tích đề thống nhất các mức giá chỉ dẫn về mức giá cuối cùng, không lấy trung bình số học đơn thuần. Quá trình này phải được thể hiện rõ trong báo cáo thẩm định giá.
Nếu áp dụng nhiều hơn một cách tiếp cận và một phương pháp thẩm định giá đưa đến các mức giá chỉ dẫn khác nhau đáng kể, thẩm định viên phải tiền hành đánh giá, xem xét lại để tìm hiểu vì sao có sự chênh lệch kết quả như vậy, căn cứ vào 04 (bốn) tiêu chí đánh giá sự phù hợp về cách tiếp
288
cận và lựa chọn phương pháp thâm định giá nêu trên đề tìm ra cách tiếp cận, phương pháp nào là phù hợp nhất.
2.2.4.1 Cách tiếp cận từ thị tryong
Cách tiếp cận từ thị trường cung cấp một mức giá chỉ dẫn về giá trị thông qua so sánh tài sản mục tiêu cần thẩm định giá với những tài sản tương tự hoặc giống hệt, đã có thông tin về giá, thông tin liên quan đến giá.
Cách tiếp cận từ thị trường xem xét đến số lượng giao dich, tin suất giao dich, mức độ rộng hẹp giữa các mức giá điều tra, quan sat trên thị trường và khoảng thời gian gần hay xa thời điểm thẩm định giá. Cách tiếp cận từ thị trường được 4 áp dụng và có độ tin cậy cao nhất khi đáp ú ứng các yêu cầu:
a. Tài sản mục tiêu cần thẩm định giá mới được bán gần đây trong một giao dịch phù hợp với loại giá trị cần ước tính.
b. Tài sản mục tiêu và những tài sản tương tự được giao dịch trên thị trường công khai, sôi động.
c. Dé dang điều tra, quan sát, khảo p giá những giao dịch của những tài sản tương tự trên thị trường.
Khi 4 áp dụng cách tiếp cận từ thị trường và gặp phải những tình huống sau đây, thẳm định viên cần xem xét khả hăng. áp dụng cách tiếp cận khác hoặc thận trọng đánh giá mức độ tin cậy về mức giá chi dẫn tìm được:
a. Các giao dịch liên quan đến tài sản mục tiêu và các tài sản tương tự diễn ra đã lâu so với thời điểm thẩm định giá, các mức giá tăng/giảm mạnh theo sự thay đổi của cung/cầu thị trường.
b. Thị trường tài sản trầm lắng, kém sôi động.
c. Những thông tin giữa những tài sản so sánh với tài sản mục tiêu có sự khác biệt đáng kể, đòi hỏi phải có sự điều chỉnh lớn.
d. Những thông tin giao dịch trên thi trường hiện tại không đáng tin _ cậy, có dau hiệu câu kết, thao túng thông tin, lừa gạt...
Cách tiếp cận từ thị trường thường sử dụng các hệ số nhân thị trường, rút ra từ một nhóm những tài sản tương tự, có thể so sánh với tài sản mục tiêu. Việc lựa chọn hệ số nhân thị trường phù hợp đòi hỏi thẩm định viên phải có những điền chỉnh, đánh giá liên quan đến xem xét, phân tích các yếu tố cả về số lượng và chất lượng.
Phương pháp so sánh có thể sử dụng những đơn vị so sánh chuẩn khác nhau, tùy thuộc vào loại hình tài sản thẳm định. Ví dụ đối với bất động sản
289
là gid/m; tiền thué/m? và các tỷ suất vốn hóa; đối với doanh nghiệp là các hệ số nhân EBITDA, các hệ số nhân thu nhập, hệ số nhân doanh thu và hệ số nhân giá trị số sách.
Những bước chính của phương pháp so sánh bao gồm:
0) Xác định đơn vị so sánh chuẩn mà người mua, người bán sử dụng phé biến trên thị trường
(ii) Xác định giao dịch những tài sản tương tự, có thể so sánh và tính toán những chỉ số thẳm định giá chính cho những giao dịch đó.
(iti) Tién hanh phan tich so sánh về lượng và về chất sự giống nhau/tương đồng và khác biệt giữa các tài sản so sánh và tài sản mục tiêu.
(iv) Tiến hành điều chỉnh giá những tài sản so sánh theo với những khác biệt đó.
(v) Thống nhất các mức giá chỉ dẫn về mức giá cuối cùng.
Phương pháp so sánh
Tiếp cận từ thị trường là cách ước tinh giá trị thị trường của tài sản mục tiêu, cần thẩm định giá căn cứ trên những chứng cứ trực tiếp từ điều tra, nghiên cứu thị trường, bằng. cách so sánh nó với những tài sản tương tự, mới được giao địch, mua bán gần đây. Bên cạnh những giao dịch thành công, thắm định viên xem xét thêm những giao dịch đang chào mua, chào bán của tài sản tương tự trên thị trường.
Céch tiếp cận từ thị trường dựa trên giả thiết rằng giá trị thị trường của một tài sản có mối quan hệ trực tiếp, gần gũi với các mức giá mua/bán của những tài sản tương tự, có thể cạnh tranh, thay thế cho nó, trên một thị trường công khai, cạnh tranh, đáp ứng những điều kiện sau:
(i) Tài sản được bán trên một thị trườngcông khai, cạnh tranh
Gi)Người mua, người bán hành động khôn ngoan, lý trí, hiểu biết về mục đích sử dụng tài sản hiện tại và tương lai,
Gii) Người mua, người bán hành động nhằm tối đa hóa lợi ích của bản thân
(iv) Không bên nào có thé áp đặt lợi thé so sánh lên phía bên kia
_(V)Không có hành vi thông đồng, cấu kết, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ ưu đãi làm sai lệch mức giá giao dịch.
(vi) Giao dịch bằng tiền mặt hoặc điều kiện thanh toán tương đương
Nguyên lý thay thế là cơ sở cho cách tiếp cận từ thị trường. Theo nguyên lý này, một người mua hành động khôn ngoan, lý trí trên thị trường
290