. Điều kién thị Ẳrường
Mức giá của các tài sản so sánh có thể cần điều chỉnh để bảo đảm chúng phản ánh điều kiện thị trường tương tự với thị trường tại thời điểm tiền hành thẩm định. Yếu tố điều chỉnh chủ yếu là chênh lệch giá theo thời gian (khoảng thời gian giữa thời điểm thầm định và thời điểm diễn ra các giao dịch của các tài sản so sánh), do tác động lạm phát làm giá có xu hướng tăng...
Ước tính độ lớn điều chỉnh
Để ước tinh độ lớn điều chỉnh, người ta sử dụng một số kỹ thuật lượng hóa, bao gồm!
- Phân tích, so sánh giá bán-theo cặp
- Phân tích thống kê
- Phân tích chi phí
- Vốn hóa chênh lệch tiền thuê
- Chiết khấu và giá trị theo thời gian của tiền
Phân tích, so sánh giá bán theo cặp: là kỹ thuật phd biến nhất nhằm tìm ra độ lớn chênh lệch yếu tố cần điều chính. Giả định tất cả những yếu tố còn lại giữa tài sản mục tiêu và tài sản so sánh là giống nhau, ngoại trừ yếu tố so sánh đang quan tâm phân tích. Về mặt lý thuyết phân tích giá bán căn cứ so sánh cặp là kỹ thuật dang tin cậy, bat cứ khi nào có thé thu thập được số lớn số liệu trên thị trường. ›
\
Phân tích thống kê: có thé sử dung dé đo lường độ lớn điều chỉnh giá.
Khi thu thập được số lớn cơ sở dữ liệu thì phương pháp này cho kết quả đáng tin cậy về để ước tính mức độ đóng góp vào giá trị tài sản của một yếu t6 so sánh nào đầy, mà không cần yêu cầu phải có sự tương đồng giữa chúng.
Phân tích chỉ phí: sử dụng kỹ thuật này để ước tính độ lớn cần điều chính, nhất là cho một đặc điểm ÿật lý nào đấy. Ước tính chi phí tái tao, chi phi thay thế (sau khấu hao), chi phí sửa chữa, hoặc chi phí duy tu bảo dưỡng
bị trì hoãn... đều sử dụng kỹ thuật phân tích chi phí . Tuy nhiên nhược điểm của kỹ thuật này là nó không hoàn toàn phản ánh mức độ điều chỉnh của từ thị trường
3 Tham định viên một số quốc gia sử dụng thêm kỹ thuật phân tích, so sánh về chất lượng để điều chỉnh khác biệt giữa các tài sản so sánh với tài sản mục tiêu bằng cách đánh giá, xếp loại chỉ tiêu so sánh thành: xuất sắc, tốt, trung bình, kém.
295
Vốn hóa chênh lệch tiền thuê: sự khác biệt trong tiền thuê, tăng thêm hoặc giảm đi, do một yếu tố đặc biệt nào đầy gây ra, sẽ được vốn hóa dé tìm ra độ lớn của số tiền cần điều chỉnh. Các tác nhân có thể gây ra chênh lệch giá thuê là khác biệt đặc điểm vật lý tự nhiên, ví dụ: một khách sạn có và một khách sạn không có thang máy. Chênh lệch giá thuê thị trường được vốn hóa theo tỷ suất thị trường sẽ tìm được sự đóng góp của thang máy làm tăng doanh thu của khách sạn hiện đại hơn là bao nhiêu.
Chiết khấu và giá trị theo thời gian của tiền: chênh lệch giữa giá thuê ưu đãi và giá thuê thị trường hoặc chênh lệch giữa thanh toán bằng tiền mặt
100% với trả gÓp. nhiều lần... có thể chiết khấu số chênh lệch đó về hiện tại dé tìm ra độ lớn cần điều chính.
Quá trình và phương pháp điều chỉnh
Việc điều chỉnh giá được tiến hành trên giá của các tài sản so sánh trên cơ sở chênh lệch về yếu tố so sánh giữa chúng với tài sản mục tiêu. Kết. quả là sau điều chỉnh, chúng ta có được một số mức giá của tài sản so sánh, giả thiết rằng chúng có những đặc điểm tương đồng/giống hệt với tài sản mục tiêu. Đó là các mức giá chỉ dẫn đề đi đến mức giá cuối cùng của tài sản mục tiêu. Quá trình này dẫn đến một số câu hỏi sau: (i) Dấu và hướng điều chỉnh; (ii) Trật tự điều chỉnh; (iii) Điều chỉnh theo số tiền tuyệt đối hay tỷ lệ.
% ; (iv) Điều chỉnh cho giá toàn bộ tài sản hay giá/đơn vịso sánh chuẩn...
Dấu và hướng điều chính: Điều chỉnh trên giá của tài sản so sánh theo hướng lấy tài sản mục. tiêu làm chuẩn. Những đặc điểm ở tài sản so sánh
"kém lợi thế hơn so với tài sản mục tiêu thì dấu điều chỉnh dương, nghĩa là
tăng giá tài sản so sánh lên; Những đặc điểm ở tài sản so sánh vượt trội hơn
SO với tài sản: mục tiêu thì dấu điều chính âm, nghĩa là giảm giá tài sản so sánh xuống. Nguyên tắc này áp dụng cho điều chính theo số tiền tuyệt đối và điều chỉnh theoty1é% —- _
Ti rat tự điều chính: theo thông lệ, thứ tự ru sau: (1) điều chỉnh chênh lệch về đặc điểm pháp lý, quyền và lợi ích trong tài sản, (2) điều chỉnh chênh lệch về điều kiện thanh toán, (3) điều chỉnh chênh lệch điều kiện thị trường, (4) điều chỉnh chênh lệch về sử dụng tốt nhất, tối ưu, (5) điều chỉnh chênh lệch về đặc điểm vật lý tự nhiên, và (6) điều chỉnh chênh lệch về vị trí, đặc điểm kinh tế của tài sản.
Thông thường, điều chỉnh chênh lệch ba yếu tố đầu theo số tiền tuyệt đối. Điều chỉnh cho yếu tố điều kiện thị trường, sử dụng tốt nhất tối ưu và vị trí theo tỷ lệ %.
296
. Điều chỉnh theo số tiền tuyệt đổi hay tỷ lệ %: nguyên tắc chung là cách thức điều chỉnh sẽ phù hợp với các thức rút ra chênh lệch giá cần điều chỉnh. Thông thường phổ biến là điều chỉnh chênh lệch theo số tiền tuyệt đối
Điều chỉnh cho giá toàn bộ tài sản hay cho gid/don vi so sánh chuẩn: có thé điều chỉnh cho giá toàn bộ tài sản, cho giá tính trên đơn vị so sánh chuẩn hoặc cả hai. Nguyên tắc chung là điều chỉnh cho giá toàn bộ tài sản đối với chênh lệch vé các yếu tố: đặc tính pháp lý (quyền, lợi ích từ tài sản), điều kiện thị trường, điều kiện thanh toán. Mức giá sau điều chỉnh được chuyển thành đơn vị so sánh chuẩn (giá/m^, giá/m, giá/phòng...) để tiếp tục điều chỉnh theo chênh lệch về vị trí, đắc điểm vật
lý tự nhiên, đặc điểm kinh tế... |
Bảng điều chính các mức giá chỉ dẫn theo các yếu t6 so sánh: bao gồm một số cột và dòng, được sắp xếp nhằm thể hiện số liệu và quá trình điều chỉnh. Mỗi dong thể hiện một yếu tổ so sánh và mức điều chỉnh. Mỗi dòng có thể bổ xung thêm dong mới dé chuyển từ mức giá sau điều chính
sang đơn vị so sánh chuẩn. Hai dòng cuối cùng của bang ding dé phân tích `
mức độ tương đồng giữa các tài sản so sánh. Một dòng thể hiện tổng mức điều chỉnh gộp, dòng kia thể hiện tổng mức điều chỉnh gộp theo tỷ lệ % trên
- gia ban.
Yếu tố so sánh Tài sản TS TS TS so . TS
Giá bán
mục tiêu |[sosánhl| sosánh2 sánh 3 | so sánh 4 |
[Dic điểm pháp lý
Điều chỉnh
Điều kiện thanh toán
Điều chỉnh
Mức gid sau điều chỉnh
Điều kiện thị trường
Điều chỉnh
Mức giá sau điều chỉnh
Vi tri
297
Yếu tố so sánh ‘Fal san TS TS | TSso TS
mụctiêu |sosánhl| sosánh2 | sánh3 | so sánh 4
Điều chỉnh
Đặc điểm vật lý, tự nhiên
Điều chỉnh
Sử dụng tốt nhất tối ưu
Điều chỉnh
"14 T
Yếu tô khác
Mức giá cuôi cùng sau điều chính :
Tổng điều chính gộp
% điều chỉnh gộỘp/ giá bán
Thong nhất các mức giá chi dẫn: tại bước này, thẩm định viên xem xét và tổng kết lại các số liệu, phân tích để cho ra kết quả là các mức giá chỉ dẫn. Sau đó, các mức giá chỉ dẫn được thống nhất lại về kết quả tước tính cuối cùng. Có thể : (i) thống nhất các mức giá chi dẫn trong phạm vi một cách tiếp cận, hoặc (ii) thống nhất các mức giá chỉ dẫn từ nhiều cách tiếp cận khác nhau. Mức giá chỉ dẫn có thể là một giá trị đơn (ước tính điểm) hoặc thể là một khoảng giá trị (ước tính khoảng). Nói chung, thẩm định viền không nên chia trung bình số học các mức giá chỉ dẫn, mà cần có sự phân tích, gán trọng số về độ tin cậy
- mỗi mức giá chi dẫn tìm được. :
Những tài sản nào có độ tương đồng lớn nhất với tài sản cần thẳm định giá sẽ được gán quyền số/độ tin cậy cao nhất. Hai chỉ tiêu đánh giá độ tương đồng là: (a) số lan phải điều chỉnh đối với một tài sản so sánh và (b) mức độ điều chỉnh gộp về giá trị tuyệt đối của một tài sản so sánh. Tài sản so sánh có số lần phải điều chỉnh cảng nhiều thì trọng số tin cậy cảng thấp.
Tài sản so sánh có độ điều chỉnh gộp về giá trị tuyệt đối càng nhỏ thì trọng số tin cậy càng cao.
298