sản, có thể phân chia các yếu tổ ảnh hưởng tới giá trị máy thiết bị thành các nhóm sau:
- Nhóm yếu tố pháp lý: Tình trạng pháp lý của tài sản quyết định quyền của chủ thể đối với việc khai thác giá trị tài sản trong quá trình sử dụng, quyền khai thác, hưởng lợi càng nhiều thì giá trị của tài sản càng cao và ngược lại. Tình trạng pháp lý của máy thiết bị thể hiện ở các khía cạnh như loại giao dich là mua bán hay cho thuê tài chính, cho thuê hoạt động,
mức độ / tiến độ hoàn thành nghĩa vụ của mỗi bên trong hợp đồng, tình trạng đăng kiểm đối với các phương tiện vận tai,.
- Nhóm yếu tố vật chat: Là những thuộc tính hữu dụng vốn có của máy thiết bị mang lại cho chủ sở hữu như khả năng sản xuất, độ bén,... Máy thiết bị có khả năng tạo ra giá trị gia tặng càng cao thì cảng mang lại hữu ích nhiều cho người sử dung và có giá trị càng cao. Một số đặc điểm vật chất riêng của máy thiết bị có ảnh hưởng tới quá trình hình thành và vận động của giá trị gồm:
+ Một la, máy thiết bị là tài sản có ‘thé di đời được. Mac dù có nhiều trường hợp ghi nhận được rằng máy thiết bị / hệ thống máy thiết bị được. gắn cố định với nhà xưởng trong quá trình vận hành sản xuất, nhưng máy thiết bị vẫn được phân loại là tài sản di dời được bởi đặc điểm nơi sản xuất, chế tạo không phải là nơi sử dụng / tiêu thụ sản phẩm. Máy thiết bị thường go sản xuất tập trung tại nhà máy và vận chuyển đến nơi tiêu thụ theo nhu
‘cau của người sử dụng. Khoảng cách này trong nhiều trường hợp cấu thành chi phí đáng kể (từ quốc gia này sang quốc gia khác) khiến giá thành tại xưởng sản xuất của máy thiết bị có sự khác biệt tương đối lớn với giá phải trả của người tiêu ding. Do đó, khi xem xét giá của may thiết bị cần lưu ý đến yếu tố địa điểm (giá tại xưởng sản xuất hay tại địa điểm của bên mua), giá đã bao gồm chi phí vận chuyển, lắp đặt và các chi phí khác trên đường vận chuyển hay chưa.
+Hai là, máy thiết bị có thể được sản xuất hàng loạt không bị hạn chế bởi tính không đồng nhất như bất động sản. Do nhu cầu sử dụng riêng biệt, một số trường hợp máy thiết bị được yêu cầu thiết kế và sản xuất chuyên biệt cho một khách hàng cụ thể (trạm bơm, sà lan, tàu sông... .) nhưng không có nghĩa là bị bạn chế về khả năng sản xuất. Không có bất kỳ hạn chế kỹ thuật nào trong việc sản xuất ra một hay nhiều máy thiết bị giống nhau.
Đối với một dây chuyền sản xuất, số lượng máy được sản xuất càng nhiều
149
thi chi phí sản xuất cảng giảm (một nhà máy sản xuất ô tô điện có điểm hòa vốn từ 100.000 đến 150.000 xe). Trên thị trường cạnh tranh, càng có nhiều nhà sản xuất một loại sản phẩm thì tính cạnh tranh cảng cao, giá thành giảm.
Do đó, trong điều kiện không bị giới hạn bởi khả năng tiêu thụ sai phẩm, nhà sản xuất có xu hướng sản xuất ở mức sản lượng đối đa. Tại một thời điểm, trên thị trường có thể có nhiều máy thiết bị giống hệt nhau đang được giao dịch với chi phí xuất xưởng đồng nhất. Do đó, có nhiều điểm thuận lợi khi xem xét giá tri máy thiết bị, đặc biệt là các máy thiết bị được sản xuất hàng loạt theo cách tiếp nhận từ thị trường.
+ Ba là, máy thiết bị là tài sản có tuổi đời vật lý và tuổi đời kinh tế
. hữu hạn. Tùy theo loại nguyên vật liệu, thiết kế và công nghệ của nhà sản xuất, máy thiết bị có tuổi đời vật lý khác nhau, nhưng mọi máy thiết bị đều có tuổi đời vật lý hữu hạn từ vài năm đến vài chục năm. Tuổi đời kinh tế của máy thiết bị phụ thuộc vào hiệu quả kinh tế trong quá trình sử dụng, khai thác tài sản, nhưng cũng là tuổi đời hữu hạn. Do đó, không áp dụng được phương pháp vốn hóa trực tiếp khi thẩm định giá máy thiết bị.
Tuổi đời kinh tế của máy thiết bị có thể thay đồi theo mức độ chấp nhận của thị trường đối với sản phẩm do máy thiết bị tao ra. Có những máy thiết bị vẫn sản xuất: được sản phẩm, nhưng sản phẩm không thể bán do không còn phù hợp với thị hiếu thị trường khiến đoanh thu bị suy giảm đến
_ mức thấp hơn chi phí, là thời điểm cần xem xét, đánh giá kết thúc tuổi đời kinh tế của máy thiết bị. Khi đó, giá trị của máy thiết bị can được xem xét trong điều kiện giá trithanhlý. -
+ Bốn là, ruồi đời hiệu quả của máy thiết bị phụ thuộc vào mức độ bảo trì, bảo dưỡng và tính thuân thủ khi vận hành, khai thác máy. thiết bị. Nên khi xem xét giá trị máy thiết bị đấ qua sử dụng can thư thập thông tir về quá trình sử dụng, bảo trì, bảo dưỡng hay những hư hỏng lớn, đã sửa chữa, thay thế của máy thiết bị: Đối với những hao mòn có thể khắc phục được và chủ tài sản đã thực hiện khắc phục thì có ảnh hưởng làm tăng giá trị còn lại của máy thiết bị so với giá trị trước thời điểm sửa chữa, bảo dưỡng: Hao mòn của máy thiết bị không nhất thiết là luôn luôn tăng theo thời gian sử dung.
+ Nam là, với sự phát triển của khoa học công nghệ và kinh nghiệm sản xuất, chi phí sản xuất may thiết bị có xu hướng giảm theo thời gian. Bên cạnh đó, dưới tác động về cạnh tranh giữa các hãng sản xuất, việc tiết giảm chi phí cũng là xu hướng tất yếu. Do đó, khi xem xét xu hướng vận động giá
150
HN VU
của một máy thiết bị, xu hướng giảm giá là biểu hiện lần át trên thị trường máy thiết bị. .
5.1.2. Thi trường máy thiết bị
5.1.2.1. Khái quát về thị trường máy thiết bị
Thị trường máy thiết bị là môi trường trong đó diễn ra các giao dịch
“dân sự về mua — bán máy thiết bị trên cơ sở thỏa thuận giữa người mua và gười bán vé tài sản, giá cả và các thông tin khác liên quan đến việc mua — án máy thiết bị. Các thông tin thường được thỏa thuận trong giao dịch mua án máy thiết bị là các điều kiện kèm theo giá bán: tiền độ thanh toán, thuế, hi, chi phí lắp đặt, vận chuyền, giao hàng, hướng dẫn sử dung, chuyền giao ông nghệ...
Thị trường máy thiết bị là nơi thực hiện thu thập thông tin đầu vào đề thực hiện công tác thắm định giá. Người thực hiện hoạt động thẳm định giá
“ can có am hiểu về bên cung, bên cầu va yếu tố ảnh hưởng đến thị trường
: loai máy thiết bị can thẩm định giá dé đảm bảo thông tin thu thập là day đủ,
- chính xác, phản ánh trung thực giá trị máy thiết bi cần thẩm định giá.
5.1.2.2. Phân loại thị rường máy thiết bị
Căn cứ theo không gian, thị trường máy thiết bị có thể phân thành thị trường địa phương, thị trường quốc gia, thị trường khu vực lân cận hoặc thị trường quốc tế. Tùy theo số lượng người mua, người bán và mức độ chuyên dùng, giá trị của máy thiết bị mà việc chào mua, chào bán máy thiết bị được thực hiện theo không gian rộng hẹp khác nhau. Máy thiết bị càng chuyên ding, có giá trị càng cao thì số lượng người tham gia thị trường càng it và theo đó không gian của thị trường càng được mở rộng.
Căn cứ theo tinh trạng sử dụng, có thể phân ra thị trường máy thiết. bị mới và thị trường máy thiết bị đã qua sử dụng. Thi trường máy thiết bị moi giao dịch các may thiết bị chưa qua sử dung. Hiện nay trên thế giới đây là thị trường cung ứng những sản phẩm công nghệ với tính năng ngày càng ưu việt : ít tốn năng lượng, ít tiêu hao nguyên vật liệu, nhỏ gọn, mang tính tự động hóa cao. Đây là thị trường chủ yếu cung cấp máy thiết bị cho các xí nghiệp ở các nước phát triển. Giá cả máy thiết bị thường cao ở lần sản xuất đầu tiên. Bên cung của thị trường này có su tham gia của cả nhà sản xuất và các trung gian thương mại, và chịu sự cạnh tranh gay gắt giữa các hãng sản xuất về mức độ cải tiến công
151