Điều 105 — Tài sản gồm những gì
Khoản 1 Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015 xác định tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Vật là tài sản định hình ở thể rắn, thể lỏng, thể khí và các dạng khác mà con người có thể nắm giữ, chi phối; giấy tờ có giá là chứng chỉ có ghi mệnh giá và có khả năng chuyển thành tiền như cổ phiếu, trái phiếu, séc, tín phiếu. Khoản 2 phân tài sản thành bất động sản và động sản; mỗi loại lại có thể là tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai. Điều 115 định nghĩa quyền tài sản là quyền trị giá được bằng tiền, gồm quyền tài sản đối với đối tượng quyền sở hữu trí tuệ, quyền sử dụng đất và các quyền tài sản khác — cầu nối giữa chế định tài sản với nghiệp vụ thẩm định giá tài sản vô hình.
Bất động sản và động sản (Điều 107)
| Bất động sản | Động sản |
|---|---|
| Đất đai; nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai; tài sản khác gắn liền với đất đai, nhà, công trình xây dựng; tài sản khác theo quy định của pháp luật | Những tài sản không phải là bất động sản — định nghĩa bằng phương pháp loại trừ |
Hiện có và hình thành trong tương lai (Điều 108)
| Tài sản hiện có | Tài sản hình thành trong tương lai |
|---|---|
| Đã hình thành và chủ thể đã xác lập quyền sở hữu, quyền khác đối với tài sản trước hoặc tại thời điểm xác lập giao dịch | Tài sản chưa hình thành; hoặc đã hình thành nhưng chủ thể xác lập quyền sở hữu sau thời điểm xác lập giao dịch |
Điều 109 tách riêng hai khái niệm dễ lẫn: hoa lợi là sản vật tự nhiên mà tài sản mang lại, lợi tức là khoản lợi thu được từ việc khai thác tài sản.
Phân loại phục vụ thẩm định giá
| Tiêu chí | Tài sản hữu hình | Tài sản vô hình |
|---|---|---|
| Hình thái | Có hình thái vật chất, có đặc tính vật lý | Không có hình thái vật chất; không bao gồm tiền mặt |
| Dấu hiệu | Thuộc sở hữu của chủ tài sản, trao đổi được, mang giá trị vật chất hoặc tinh thần | Có khả năng tạo ra các quyền và lợi ích kinh tế, biểu hiện qua các đặc tính kinh tế |
| Ví dụ | Đất đai, nhà cửa, công trình, máy móc thiết bị | Tài sản trí tuệ, quyền sở hữu trí tuệ, quyền khai thác khoáng sản, danh sách khách hàng, cơ sở dữ liệu |
Tài sản vô hình chỉ là đối tượng thẩm định giá khi đồng thời thỏa mãn bốn điều kiện: không có hình thái vật chất — nếu chứa đựng trong một thực thể vật chất thì giá trị thực thể đó không đáng kể; nhận biết được và có bằng chứng hữu hình về sự tồn tại; có khả năng tạo thu nhập cho người có quyền sở hữu; giá trị định lượng được.