_ 1.4.3.5. Doanh nghiệp tư nhân
Doanh nghiệp tư nhân là mô hình doanh nghiệp cá thể do cá nhân làm chủ sở hữu. Ở Việt Nam, trong giai đoạn đầu đồi mới, doanh nghiệp tư nhân là một mô hình kinh doanh rất được coi trọng với bằng chứng là có hắn một đạo luật dành riêng cho mô hình này là Luật Doanh nghiệp tư nhân năm
1990. Từ đó đến nay, doanh nghiệp tư nhân đã và đang phát huy được tiềm năng và vai trò của mình đối với nền kinh tế. Kế từ khi Luật Doanh nghiệp
1999 có hiệu lực cho đến nay, doanh nghiệp tư nhân được điều chỉnh chung trong một đạo luật cùng với những mô hình doanh nghiệp khác.
Theo quy định hiện hành. doanh nghiệp tư nhân có những đặc temng
sau?:
- La doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp.
- Không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào; Không được quyền góp vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty hợp _ danh, công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần.
- Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân;
Chủ doanh nghiệp tư nhân không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên hợp danh của công ty hợp danh.
Mô hình quản lý doanh nghiệp tư nhân khá đơn giản, chủ yếu tập trung vào chủ doanh nghiệp tư nhân, cụ thé”:
- Chủ doanh nghiệp tư nhân có toàn quyền quyết định đối với tất cả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân, việc sử dụng lợi nhuận sau khi đã nộp thuế và thực hiện nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật. :
- Chủ doanh nghiệp tư thận có thể trực tiếp hoặc thuê người khác làm
Giám đốc hoặc Tổng giám đốc để quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh; trường hợp nay, chủ doanh nghiệp tư nhân vẫn phải chịu trách nhiệm về mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân.
- Chủ doanh nghiệp tư nhân là người đại diện theo pháp luật, đại diện cho doanh nghiệp tư nhân với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự,
129 39 eat Doanh nghiệp năm 2020, Điều 188
” Luật Doanh nghiệp năm 2020, Điều 189
101
nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài,
Tòa án, đại diện cho doanh nghiệp tư nhân thực hiện quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
Pháp luật cũng quy định quyền của chủ doanh nghiệp tư nhân trong việc cho thuê doanh nghiệp tư nhân, bán doanh nghiệp tư nhân hoặc thực hiện quyền của trong một số trường hợp đặc biệt,
1.4.4. Quy định về thành lập, tổ chức lại và giải thế doanh nghiệp
1.4.4.1. Quy định về thành lập doanh nghiệp
Thành lập doanh nghiệp (hay còn gọi là thủ tục gia nhập thị trường) là
' biểu hiện cụ thé của quyền tự do kinh doanh - một trong những quyền năng quan trọng đã được Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ghi nhận. Chính vì vậy, quyền tự do thành lập doanh nghiệp đã được cụ thể hóa trong Luật Doanh nghiệp theo hướng, ngoại trừ một số ít những chủ thể không được phép thì mọi cá nhân đều có quyền thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.
Tổ chức, cá nhân sau đây không có quyền thành lập và quản lý doanh
nghiệp tại Việt Nam’:
- Co quan nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân sử dụng tài sản nhà nước để thành lập doanh nghiệp kinh doanh thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình;
- Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức;
- Si quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân Việt liệt Nam; si
. quan, ha sĩ quan chuyên nghiệp, công nhân công an trong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân Việt Nam, trừ người được cử làm đại diện theo ủy quyền dé quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp hoặc quản lý tại doanh nghiệp nhà nước;
- Cán bộ lãnh đạo, quản lý nghiệp vụ trong doanh nghiệp nhà nước theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 88 của Luật Doanh nghiệp, trừ người
no Xem thêm: I uật Doanh nghiệp năm 2020, từ Điều 191 đến Điều 193
ˆˆ Luật Doanh nghiệp năm 2020, Điều 17 khoản 1 -
102
được cử làm đại diện theo ủy quyền để quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp khác;
- Người chưa thành niên; người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; người bị mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; tổ chức không có tư cách pháp nhân;
- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định; các trường hop khác theo quy định của Luật Phá sản, Luật Phòng, chống tham những Trường hợp Cơ quan đăng ký kinh doanh có yêu cầu, người đăng ký thành lập doanh nghiệp phải nộp Phiếu lý lịch tư pháp cho Cơ quan đăng ký kinh doanh;
- Tổ chức là pháp nhân thương mại bị cắm kinh doanh, cấm hoạt động
trong một số lĩnh vực nhất định theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Đề thành lập doanh nghiệp, các sáng lập viên cần tuân theo những thủ — tục nhất định để dam bảo hiệu quả trong quản lý nhà nước và bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh. Thủ tục thành lập một doanh nghiệp thông thường sẽ gồm 2 bước bao gồm bước 1 là gửi hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và bước 2 là cấp giấy chứng nhận dang ky doanh nghiệp.
Bước 1: Gửi hồ sơ đăng ký doanh nghiệp
Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp sẽ do chủ doanh nghiệp hoặc các sáng lập viên thành lập doanh nghiệp chuẩn bị. Để đảm bảo đơn giản và có hiệu quả, Luật Doanh nghiệp quy định cụ thể các loại tài liệu có trong hồ sơ đối với từng mô hình doanh nghiệp”. Chủ doanh nghiệp hoặc các sáng lập viên — có thể thực hiện đăng ký doanh nghiệp trực, tiếp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh, qua dịch vụ bưu chính hoặc qua mạng thông tin điện từ
Một trong những tài liệu quan trọng cần có trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp đối với công ty hop danh, cổng ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần chính là Điều lệ công ty. VỀ mặt pháp lý, Điều lệ công ty được xem là một văn bản công khai về cấu trúc của công ty với cơ quan quản lý nhà
1 Xem thêm: Luật Doanh nghiệp năm 2020, từ Điều 19 đến Điều 23
1” Luật Doanh nghiệp năm 2020, Điều 26
103
nước cũng như các đối tác của doanh nghiệp. Do đó, Luật Doanh nghiệp quy định cụ thể những nội dung cần phải có trong Điều lệ công ty”.
Bước 2: Cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
Trong thời han 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét tính hợp lệ của hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và cấp đăng ký doanh nghiệp; trường hợp hồ sơ chưa hợp lê, Cơ quan đăng ký kinh doanh phải thông báo bằng văn bản nội dung cần sửa đô! bổ sung cho. người thành lập doanh nghiệp. Trường hợp từ chối đăng ký doanh nghiệp thì phải thông báo bằng văn bản cho người thành lập doanh ` nghiệp và nêu rõ lý do 56.
Doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp khi có đủ các điều kiện sau day™”:
_- Ngành, nghề đăng ký kinh doanh không bị cắm đầu tư kinh doanh;
- Tên của doanh nghiệp được đặt theo đúng quy định của pháp luật;
- Có hồ sơ đăng ký doanh nghiệp hợp lệ;
- Nop đủ lệ phí đăng ký doanh nghiệp theo quy định của pháp luật VỀ phí và lệ phí.
Nội dung của Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp phải có nhữnØ thông tin trọng yếu theo quy định'”Š. Trong quá trình hoạt động, do
. nghiệp phải đăng ký thay đổi nội dung Giấy chứng nhận đăng ky doa nghiệp và thông báo thay đồi nội dung đăng ký doanh nghiệp trong những trường hợp Luật Doanh nghiệp quy định °?.
1442. Quy định về tổ chức lại doanh nghiệp `
Trong quá trình hoạt động, tùy theo nhu cầu của chủ sở hữu và doanh nghiệp mà có thể thực hiện việc tỏ chức lại doanh nghiệp. Tổ chức lại doanf nghiệp bao g6m các trường hợp: J ds
- Chia công ty, tách công ty, hợp nhất công ty, sáp nhập công ty. Đặc trưng của các trường hợp này là có việc hình thành và/hoặc chấm dứt hoạt động của một hoặc một số công ty tham g1a.
. : Xem thêm: Luat Doanh nghiệp năm 2020, từ Điều 24 a Luat Doanh nghiệp năm 2020, Điều 26 khoản 5
58 Luật Doanh nghiệp năm 2020, Điều 27 khoản 1
155 Luật Doanh nghiệp năm 2020, Điều 28 Ñ
Luật Doanh nghiệp năm 2020, Điều 30 và Điều 31
104
25 hl