không được hoãn thực hiện với lý do bên kia chưa thực hiện nghĩa vụ đối với mình, trừ trường hợp được quyền hoãn thực hiện nghĩa vụ hoặc nghĩa vụ không thực hiện được do lỗi của một bên.
- Trường hợp các bên không thỏa thuận bên nào thực hiện nghĩa vụ trước thì các bên phải đồng thời thực hiện nghĩa vụ đối với nhau; nếu nghĩa vụ không thể thực hiện đồng thời thì nghĩa vụ nào khi thực hiện mất nhiều thời gian hơn thì nghĩa vụ đó phải được thực hiện trước.
Khi thực hiện hợp đồng vì lợi ích của người thứ ba thì người thứ ba có quyền trực tiếp yêu cầu bên có nghĩa vụ phải thực hiện nghĩa vụ đối với mình; nếu các bên trong hợp đồng có tranh chấp về việc thực hiện hợp đồng thì người thứ ba không có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ cho đến khi tranh chấp được giải quyét.Bén có quyền cũng có thể yêu cầu bên có nghĩa vu thực hiện hợp đồng vi lợi ích của người thứ ba.22
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, « các bên có thể sửa đổi hợp đồng dé phù hợp với ý chí của các bên. Sửa đổi hợp đồng là việc các bên thỏa thuận thay đổi một phần nội dung hợp đồng sau khi hợp đồng đã được giao kết. Về nguyên tắc, các bên trong quan hệ hợp đồng thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh theo hợp đồng đã có hiệu lực pháp luật. Tuy nhiên, pháp luật luôn tôn trọng sự thoả thuận của các bên trong quan hệ hợp đồng nên không cấm các bên trong quan hệ hợp đồng có quyền thoả thuận để sửa đổi hợp đồng. Những lý do chính dé các bên sửa đổi hợp đồng có thể xuất phát từ sự thay đối về tình hình của một hoặc cả hai bên dẫn đến cần thiết phải sửa đổi hợp đồng dé đạt được mục đích đã thỏa thuận hoặc trong quá trình thực hiện, hai bên nhận thấy việc tiếp tục thực hiện hợp đồng như thỏa thuận ban đầu là không hợp lý, cần thiết phải sửa đồi.
Sửa đối hợp đồng phải được thực hiện theo đúng hình thức ban đầu của hợp đồng và có hiệu lực pháp lý bắt buộc đối với các bên trong quan hệ hợp đồng kế từ thời điểm hai bên thỏa thuận hoặc kể từ khi hoàn tất việc sửa đổi. Do đó, sau khi hợp đồng được sửa đổi, các bên thực hiện hợp đồng theo sự sửa đối này và giải quyết hậu quả của việc sửa đồi, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. ;
Ngoài những trường hợp sửa đổi hợp đồng thông thường, Bộ luật dân sự năm 2015 quy định cụ thé về việc sửa đổi hợp đồng khi có hoàn cảnh
ˆ° Bộ luật Dân sự năm 2015, Điều 411.
153
thực hiện hợp đồng đã thay đổi căn bản””1. Hoàn cảnh thay đổi cơ bản là . hoàn cảnh có. đủ các điều kiện sau đây: (i) Sự thay đổi hoàn cảnh do nguyên nhân khách quan xảy ra sau khi giao kết hợp đồng: (ii) Tai thoi diém giao két hop đồng, các bên không thể lường trước được về sự thay đổi hoàn cảnh; (iii) Hoan cảnh thay đổi lớn đến mức nếu như các bên biết trước thì
hợp đồng đã không được giao kết hoặc được giao kết nhưng với nội dung hoàn toàn khác; Gv) Việc tiếp tục thực hiện hợp đồng mà không có sự thay đổi nội đung hợp đồng sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho một bên; (v) Bên có lợi ích bị ảnh hướng đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết trong khả năng cho phép, phù hợp với tính chất của hợp đồng mà không thể ngăn chặn, giảm thiểu mức độ ảnh hưởng đến lợi ích.
Trong trường hợp hoàn cảnh thay đổi cơ bản, bên có lợi ích bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu bên kia đàm phán lại hợp đồng trong một thời hạn hợp lý. Trường hợp các bên không thể thỏa thuận được về việc sửa đổi hợp đồng trong một thời hạn hợp lý, một trong các bên có thể yêu cầu Tòa án chấm dứt hợp đồng tại một thời điểm xác định hoặc yêu cầu Tòa án quyết định sửa đồi hợp đồng để cân bằng quyền và lợi ích hợp pháp của các bên do hoàn cảnh thay đồi cơ bản. Tòa án chỉ được quyết định việc sửa đổi hợp đồng trong trường hợp việc. chấm đứt hợp đồng sẽ gây thiệt hại lớn hơn so với các chi phí dé thực hiện hợp đồng nếu được sửa đổi.Trong quá trình đàm
-. phán sửa đổi, chấm dứt hợp đồng, Tòa án giải quyết vụ việc, các bên van. phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ của mình theo hợp đồng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Chấm. dứt hợp đồng là sự + kiện pháp lý làm chấm dứt các quyền và os nghia vu của các bên tham gia quan hệ hợp đồng. Khi hợp đồng được xác 5 lập sé tạo mối liên hệ pháp lý về quyền và nghĩa vụ cửa các chủ thé tham gia - quan hệ hợp đồng, tuy nhiên ' mối liên hệ này sẽ chấm dứt khi xuất hiện các. : cần cứ theo quy định của pháp luật. Theo quy định của pha luật thì hợp
đồng chấm đứt trong các trường hợp sau đây:
— Hợp đồng đã được hoàn thành.
Hợp đồng được hoàn thành là hợp đồng mà các bên tham gia quan he ' hợp đồng thực hiện đúng và đầy đủ nghĩa vụ trước bên kia. Tại thời điểm :
Bộ luật Dan su năm 2015, Điều 420
Bộ luật Dân sự năm 2015, Điều 422
154
các bên hoàn thành nghĩa vụ của mình thì hợp đồng được coi là hoàn thành.
Tuy nhiên, chỉ coi là hợp đồng được hoàn thành khi tất cả các bên hoàn thành nghĩa vụ của mình theo hợp đồng trên cơ sở thoả thuận hoặc trên cơ sở quy định của pháp luật, nếu chỉ một bên thực hiện xong nghĩa vụ của mình mà bên kia cũng chưa thực hiện nghĩa vụ của họ thì hợp đồng cũng không được coi là hoàn thành. Thông thường, khi hợp đồng được hoàn thành thì các bên tiền hành các thủ tục thanh lý hợp đồng, trong đó xác định ro mức độ thực hiện nghĩa vụ phát sinh theo hợp đồng, thời điểm chấm dứt hoàn toàn quyền và nghĩa vụ...
— Hợp đồng chấm dứt theo thoả thuận của các bên.
Sau khi hop đồng được ký kết, dù hợp đồng đang được thực hiện hoặc chưa được thực hiện thi các bên trong’ quan hệ hợp đồng cũng có thé thoả thuận để chấm dứt hợp đồng vào bắt cứ lúc nào. Hợp đồng chấm dứt vào thời điểm do các bên thoả thuận. Tuy nhiên, nếu pháp luật quy định các bên không được thoả thuận chấm dứt hợp đồng thì các bên không được phép thoả thuận chấm dứt hợp đồng.
- Cá nhân giao kết hợp đồng chết, pháp nhân hoặc chủ thể khác chấm đứt mà hợp đồng phải do chính cá nhân, pháp nhân hoặc chủ thể đó thực hiện.
Hợp đồng được xác lập mà các quyền, nghĩa vụ dân sự phát sinh theo hợp đồng gắn liền với nhân thân thì khi cá nhân giao kết hợp đồng chết, pháp nhân hoặc chủ thể khác chấm đứt sẽ được coi là căn cứ chấm dứt hợp đồng.
— Hợp đồng bị huỷ bỏ, bị đơn phương chấm dứt thực hiện.
Hủy bỏ hợp đồng là hành vị pháp lý đơn phương của một bên tuyên bố . chấm dứt hiệu lực của hợp đồng, và “cọi như hợp đồng chưa được giao kết”.
Vì hợp đồng được xác lập trên nguyên tắc tự do thỏa thuận và các bên đều phải chịu ràng buộc, nên việc hủy bỏ chỉ được thực hiện với những “ly do chính đáng” do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định. Theo quy định của pháp luật, một bên có quyền huỷ bỏ hợp đồng và không phải bồi thường thiệt hại khi bên kia vi phạm hợp đồng là điều kiện huỷ bỏ mà các bên đã thoả thuận hoặc pháp luật có quy định”””. Do đó, một bên chỉ có thé
3 Bộ luật Dân sự năm 2015, Điều 423
155
hủy bỏ hợp đồng nếu bên kia vi phạm nghiêm tons hợp đồng, trừ trường hợp các bên có thoả thuận hoặc pháp luật quy định khác, Vì phạm Oghiém trọng được giải thích là việc không thực hiện đúng nghĩa vụ của một bạn một bên đến mức làm cho bên kia không đạt được mục dich của việc giao. kết hợp đồng. Mặc di có quyền huỷ bỏ hợp đồng nhưng bên hủy bỏ ngu đồng có nghĩa vụ thông báo ngay cho bên kia biết về việc hủy bỏ nén. không thông báo mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. ie
` Ngoài những quy định chung ở trên, Bộ luật Dân sự 2015 có quy định cụ thé một số trường hợp hủy bỏ hợp đồng như: Huy bỏ hợp đồng do che thực hiện nghĩa vụ (Điều 424); Huy bỏ hợp đồng do không có khả năng thực -
' hiện (Điều 425), hủy bỏ hợp đồng trong trường hợp tài sản bị mat, hư hong.
(Điều 426)...
Hậu qua của việc hủy bỏ hợp đồng là hợp đồng không có hiệu lực thời điểm giao kết, các bên không phải thực hiện nghĩa vụ đã giao kết - thỏa thuận về phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại và thỏa thuận về giải giy tranh chấp. Các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận sau khi các chỉ phí hợp lý trong việc thực hiện hợp đồng và chỉ phí bảo quản, triển tài sản. Việc hoàn trả được thực hiện bằng hiện vật đã được thực hi
..-theo hợp đồng. Trường hợp không hoàn trả được bang hiện vật thi dug,
_ giá thành tiền để hoàn trả. Trường hợp các bên cùng có nghĩa vụ hoàn tra việc hoàn trả phải được thực hiện cùng một thời điểm, trừ trường hop ‹ bên có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định khác. Bên bị thiệt hại do hà vi vi phạm nghĩa vụ của bên kia được bồi thường
Đối với hợp đồng bị đơn phương chấm dứt thực hiện thì hợp đồ chấm dứt từ ther điểm bên Kia nhận được thông báo châm. dứt. Cáob không phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ, bên đã thực hiện nghĩa vụ có quy yêu cầu bên kia thanh toán. a
- Hop đồng không thé thực hiện được do đối tượng của hợp đồng khô còn và các bên có thể thoả thuận thay thế đối tượng khác hoặc bôi th thiệt hại. :
Nếu đối tượng của hợp đồng không cò về bản chất là chấm dứt hợp đồng đối với đô chấm dứt các quyền và nghĩa vụ của các chủ thể
n thì hợp đồng chấm dứt nhị i tượng này mà không Ian tham gia quan hệ hợp đồng
L
156